Soạn bài Thơ Hai-cư của Ba-sô đầy đủ hay nhất lớp 10

Nhật Bản là cường quốc tại Châu Á và trên thế giới, quốc gia này không chỉ có một nền kinh tế đang vươn ra rất đáng ngưỡng mộ mà còn có nền văn hóa phong phú, thú vị và đặc biệt ở nơi đây có thơ Hai-cư vô cùng nổi tiếng. Với những bài thơ ít chữ, ít lời nhưng nhiều ý, cô đọng mà hàm súc, thơ Hai-cư mang đến cho người ta vô vàn những cảm xúc trong những con chữ tưởng chừng mỏng nhẹ mà lại có đôi cánh để bay lên. Nếu chỉ dùng một câu để nói về thơ Hai- cư có lẽ đó là câu định nghĩa dành cho thơ thời cổ: “Ngôn tận, ý nhi bất tận” tức là ngôn từ không thể nói được hết ý tứ thơ hay như câu: “Thi tại ngôn ngoại” tức ý ở ngoài lời. Dưới đây là bài Hướng dẫn Soạn bài Thơ Hai-cư của Ba-sô đầy đủ hay nhất lớp 10 tại Tapchivanhoc.com để các bạn tham khảo và tìm hiểu về thơ Hai-cư của Ba-sô.

Soạn bài Thơ Hai-cư của Ba-sô lớp 10

I. Tìm hiểu về Thơ Hai-cư của Ba-sô

1. Tác giả

  • Matsuo Basho (1644 – 1694), là một thiền giả thi sĩ lỗi lạc có thể nói là danh tiếng nhất của thời Edo, Nhật Bản.
  • Ông sinh ra trong gia đình samurai cấp thấp có tên Matsuo Kinsaku trong thời Tokugawa (1603-1868)
  • Tư tưởng thơ haikai của Nishiyama Soin, đứng trên mọi sự dung tục và tầm thường, vượt thoát ra ngoài khuôn khổ của một thể loại thơ giải trí thế tục đơn thuần vốn đang thịnh hành toàn quốc với trường phái Teimon, đã ảnh hưởng rất lớn đến tư tưởng và sáng tác của Basho về sau.

2. Thơ Hai- cư

  • Thể thơ haiku được ra đời vào thế kỉ 17 và phát triển mạnh vào thời kì Edo (1603 – 1867) khi đã dần mất đi sắc thái trào phúng mà mang âm hưởng sâu thẳm của Thiền tông.
  • Thiền sư thi sĩ lỗi lạc Matsuo Basho được thừa nhận là người khai sinh ra haiku và Yosa Buson, Masaoka Shiki đã hoàn thiện nó dưới diện mạo và tên gọi như chúng ta thấy ngày nay.
  • Một bài thơ Hai- cư thường chỉ vỏn vẹn 17 âm tiết trong 3 câu 5+7+5
Xem thêm:  Phân tích Cảnh ngày hè của nguyễn trãi

II. Hướng dẫn Soạn bài Thơ Hai-cư của Ba-sô lớp 10

Câu 1 trang 157 SGK văn 10 tập 1

Tình cảm thân thiết của nhà thơ với thành phố Ê-đô và nỗi niềm hoài cảm về kinh đô Ki-ô-tô đẹp đẽ đầy kỉ niệm được thể hiện qua các bài 1 và 2 qua:

  • Bài 1: Quê hương của Ba – sô ở Mi-ê, ông ở Ê-đô được mười năm mới về thăm lại quê. Nhưng đi rồi lại thấy nhớ Ê-đô, thấy Ê-đô thân thiết như quê hương mình. Ông đã coi Ê-đô như quê hương thứ hai của mình.
  • Bài 2: Hình ảnh chim đỗ quyên là hình ảnh chủ đạo của bài thơ, trong tiếng Nhật nó còn những tên gọi khác như “loài chim của kiếp sau”, “loài chim thất tình”… Nghe tiếng chim kêu khiến cho nhà thơ nhớ đến một Ki-ô-tô của quá khứ, một Ki-ô-tô nay đã xa xôi “ở Kinh đô mà nhớ Kinh đô”.

Câu 2 trang 157 SGK văn 10 tập 1

Tình cảm của tác giả đối với mẹ, với một em bé bị bỏ rơi thể hiện các bài 3, 4:

  • Bài 3: Bài thơ được Ba-sô viết năm ông 40 tuổi- năm mẹ ông qua đời. Khi đó ông đang làm cuộc du hành đến Kan-sai, không có ở nhà. Khi ông trở về thì nhận được di vật của mẹ là một mớ tóc, cảm xúc mà viết nên bài thơ này. Tình cảm của ông dành cho mẹ được thể hiện ở những giọt lệ đầy xót xa và nóng hổi đương tương trào và rơi xuống bàn tay đang cầm mớ tóc bạc của người mẹ đã khuất của ông.
  • Hình ảnh mơ hồ: Lệ tràn ra nóng hổi như làn sương hay tóc mẹ bạc trắng như sương? Hay cuộc đời ngắn ngủi như làn sương kia?
  • Bài 4: Tiếng vượn hú đã làm cho Ba-sô liên tưởng đến tiếng khóc của những đứa trẻ bị bỏ rơi hay tiếng mà Ba-sô nghe chính là tiếng trẻ em khóc thật? Tiếng gió thổi nghe như tiếng mùa thu hay là nỗi buồn đau cất lên từ tiếng lòng của con người? Gió mùa thu tái tê hay lòng thi nhân tái tê khi nghe thấy những âm thanh gợi lên nhiều nỗi đau thương đó?
  • Hình ảnh mơ hồ: Ranh giới mong manh giữa những tầng ý nghĩa mà câu hỏi tu từ gợi ra, đang chờ một câu tar lời từ phía bạn đọc.
Xem thêm:  hân tích bài thơ Tỏ lòng (Thuật hòai) của Phạm Ngũ Lão

Câu 3 trang 157 SGK văn 10 tập 1

Vẻ đẹp trong tâm hồn nhà thơ được thể hiện ở bài 5:

  • Chỉ là hình ảnh của một chú khỉ nhỏ đang run lên trong cơn mưa mùa đông đã khiến cho Ba-sô như cảm nhận rằng chú khỉ con bé nhỏ tội nghiệp kia đang ao ước có được một chiếc áo tơi để che mưa, che lạnh. Từ đây nhà thơ liên tưởng đến hình ảnh những người nông dân Nhật Bản nghèo khổ, những đứa trẻ tội nghiệp đang co ro trong làn mưa giá lạnh.

=> Ba-sô là một thi nhân có tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, một tấm lòng nhân đạo thương xót cho những phận đời bé nhỏ.

Câu 4 trang 157 SGK văn 10 tập 1

Mối tương giao giữa những sự vật, hiện tượng trog vũ trụ được thể hiện trong bài 6, 7 là:

  • Bài 6: Đây là bài thơ miêu tả cảnh mùa xuân và vì thế có hoa anh đào nở. Tác giả liên tưởng hàng ngàn cánh hoa đào phớt hồng, mỏng manh như giấy, lả tả bay, rụng xuống hồ và làm mặt nước gợn sóng => sự tương giao của mọi vật trong vũ tru, mọi vật trong thế giới này đều tác động qua lại lẫn nhau, không có vật thể nào tồn tại độc lập.
  • Bài 7: Trong không u tịch, tiếng ve ngâm như thấm sâu vào đá và con người khi chìm vào thế giới đó sẽ thảnh thơi mà lòng chìm vào những suy tưởng của bản thân.
Xem thêm:  Kể lại một lần mắc khuyết điểm của bản thân hoặc một người bạn trong lớp làm thầy (cô) giáo buồn.

Câu 5 trang 157 SGK văn 10 tập 1

Khát vọng được sống, được tiếp tục lãng du của Ba-sô được thể hiện trong bài thơ số 8:

  • Bài thơ ra đời trong lúc Ba-sô đã gần đất xa trời nhưng trong cơn “nằm bệnh” nhà thơ vẫn có những cuộc “lãng du” và tuy thân thể không thể thực sự tìm đến những chốn xa xôi nhưng vẫn ôm giấc mộng được phiêu lãng. Đây là biểu hiện của khát vọng sống mãnh liệt, được tiếp tục cuộc sống để khám phá thế giới.

Câu 6 trang 157 SGK văn 10 tập 1

Tìm “quý ngữ” và cảm thức thẩm mĩ về cái vắng lặng, đơn sơ, u huyền trong các bài 6, 7, 8:

  • Bài 6: “cánh hoa đào”. Đây là hình ảnh gợi nên mùa xuân tươi đẹp. Cảm thức thẩm mĩ về cái đơn sơ của bài chính là những triết lí sâu sắc rút ra được từ bức tranh mùa xuân tươi đẹp.
  • Bài 7: hình ảnh “tiếng ve ngâm”. Đây là âm thanh vang vọng nhất của mùa hè. Và cảm thức thẩm mĩ của bài thơ nằm chính trong sự u huyền, tịch mịch của không gian khi mà tiếng ve rền rĩ kia như từng giọt âm thanh thấm sâu vào từng kẽ đá.
  • Bài 8: hình ảnh “những cánh đồng hoang vu”. Từ những cánh đồng hoang vu hiện lên trong giấc mơ khi tuổi già xế bóng, cảm thức thẩm mĩ của Ba-sô hiện lên trong giấc mơ của con người gần đất xa trời nhưng vẫn khát khao được sống một cách mãnh liệt.

Nguồn Internet

Check Also

cap nhat nhanhca415 310x165 - Soạn bài Ôn tập phần làm văn lớp 10 hay đầy đủ nhất

Soạn bài Ôn tập phần làm văn lớp 10 hay đầy đủ nhất

Ôn tập phần làm văn lớp 10 là bài tổng hợp các kiến thức văn …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *