Một đời bi tráng

Cũng theo sách “Đại Nam thực lục tiền biên”, tháng giêng năm Nhâm Tuất (1802), Nguyễn Đình Đắc chỉ huy đánh đồn Kỳ Sơn và đồn Bảo Quăng. Trong khi đó, Thành quận công mang quân đến thì bị quân Tây Sơn bao vây. Thấy vậy, ông dẫn đầu quân sĩ vượt sông áp đánh. Diệu quận công và Dũng quận công đều phải bỏ chạy. Ông hợp lực với Thành quận công hạ đồn Kỳ Sơn. Diệu quân công và Dũng quận công phải chạy lên rừng. Ông lại kéo quân về đóng ở thành Bàn Xà.

Ngày 5-5-1802, chúa Nguyễn Ánh triệu ông về Phú Xuân ban thưởng 4 nén vàng, 100 nén bạc và 1.000 đồng hoa viên; giao ông làm Phó tướng đạo quân thủy để tiến ra Bắc Hà. Ông dâng biểu xin không nhận chức này, đồng thời xin làm tiên phong trên bộ. Chúa không đồng ý mà cho đi theo hộ giá chúa ra Bắc Hà. Khi đến địa đầu trấn Nghệ An, chúa lên ngôi hoàng đế Gia Long. Đây là cú sốc lớn về tư tưởng của Nguyễn Đình Đắc, chấm dứt ước vọng mấy chục năm ông quên mình theo đuổi. Hào khí của ông đối với chúa Nguyễn cũng phai nhạt từ đây. Đến thành Nghệ An, nhà vua hạ chiếu cho ông chức Trấn thủ Nghệ An. Ông dâng biểu từ chối.

Ngày 16-6-1802, đến Trấn Sơn Nam Thượng, nhà vua nhận định: Trấn này có 3 dãy núi (Tam Điệp), quân vô lại thường dựa vào núi tiến ra quấy phá. Nếu không có tướng tài thì không trị nổi, bèn sắc cho ông chức Trấn thủ ở đó. Không dám chối từ lần thứ ba nhưng mỗi khi trò chuyện với người khác, ông tỏ ý buồn bã không vui. Ít lâu sau, ông xin về thăm quê, bái yết và tâu với nhà vua rằng: “Thuộc hạ đã được bình định. Qua 20 năm xông pha chiến trận, thần có nguyện vọng muốn được nghỉ ngơi ở chốn thôn dã, lo việc mồ mả ông cha, thờ phụng tổ tiên. Kính mong được bệ hạ cho về”. Nhà vua chẳng những không đồng ý, lại còn sai ông giữ chức Chưởng dinh Chính Sự Bắc Thành.

Xem thêm:  Phúc và họa

Năm Ất Sửu (1805), có chiếu nhà vua triệu ông về kinh. Vua úy lại thăm hỏi mấy ngày. Ông ở lại kinh ba tháng, điều trần lên nhà vua 18 việc nên làm. Vua rất khen và cho đem đi thi hành. Ông lại xin nghỉ một năm về quê. Vua thuận cho. Việc cho một tướng lĩnh tài giỏi, chưa đầy 55 tuổi nghỉ hưu chắc vua Gia Long không an tâm và có phần lo ngại. Bởi thế, Nguyễn Đình Đắc về quê chưa đầy một năm, tháng 2 năm Canh Ngọ (1810), nhà vua có chiếu triệu ông về kinh nhận việc. Ông vào kinh theo vua đi Quảng Nam để đo đất đắp thành, rồi trở về kinh. Từ sau đó, vua không hỏi gì và cũng không giao công việc gì cho ông nữa. Đây là một biểu hiện vua Gia Long đã có lòng nghi kỵ ông.

Ở kinh vừa một năm, ngày 17 tháng 3 năm Tân Mùi (1811), lúc giờ Mùi, ông đột nhiên đau bụng dữ dội, miên man bất tỉnh. Lễ bộ Thượng thư Nam Phong Hầu tâu nhà vua giao Viện Ngự Y cho người đến chăm sóc. Các quan lớn bé trong triều đều đến thăm hỏi. Đến sáng ngày 24-3, bệnh tình của ông nặng hơn. Thành quận công – lúc này cũng đang được triệu vào kinh – thương tình bạn chiến đấu cũ, sai người rước ông về tư thất mình để tiện bề chăm sóc, vì gia đình ông ở xa. Nhưng ngày hôm đó, vào đúng giờ Mùi, ông trút hơi thở cuối cùng, lúc 57 tuổi. Vua sai Lễ bộ Thượng thư lấy của kho ra khâm liệm chu đáo. Triều đình tiến hành lễ tang, điếu tế xong, sai quan quân đưa quan tài theo đường biển về an táng tại quê nhà ở làng Thượng Xá, phủ Đức Quang (nay là xã Nghi Hợp, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An).

Xem thêm:  Bao Công đất Việt

Tháng 6 năm Tân Mùi (1811), Hiệp trấn Nghệ An là Ngô Gia Tĩnh được vua Gia Long giao trọng trách thay mặt triều đình tổ chức lễ an táng cho ông. Lại sai đem văn tế và các vật tộc tư dinh làm lễ vua tế. Vua lại ban 4.000 cân vôi, 100 quan tiền, 100 phương lúa, 100 thùng mật và giao cho quan phủ địa phương lo xây lăng mộ.

Lời bàn:

Sau khi Nguyễn Ánh lên ngôi lấy niên hiệu là Gia Long và không nhắc gì đến nhà Lê nên Nguyễn Đình Đắc thất vọng vô cùng, cũng từ đó ông không còn màng đến thế sự, xin được trở về sống nốt phần đời còn lại nơi quê cha đất tổ. Nhưng rồi thế sự cũng không buông tha ông. Và cũng vì thế mà ông bị vua Gia Long nghi ngờ, không tin dùng nữa. Cho đến nay, trong dân gian ở vùng quê ông vẫn còn lưu truyền về cái chết của rằng chính vua Gia Long đã dùng thuốc độc sát hại. Những nghi thức tổ chức điếu phúng linh đình, rực rỡ thời đó chẳng qua để xoa dịu dư luận và che đậy cho một việc làm mờ ám mà thôi.

Theo sử sách còn lưu truyền đến ngày nay, trong suốt thời gian làm quan trong triều đình nhà Nguyễn, ông là người công liêm, có uy tín lớn. Ngoài lương, ông không có bổng lộc gì đáng giá. Vì thế cho nên người đương thời không mấy ai biết đến ông, vả lại nếu có biết thì đó cũng chỉ là những dấu ấn bi tráng trong cuộc đời của Phó tướng Nguyễn Đình Đắc. Nhưng suy cho cùng thì Nguyễn Đình Đắc cũng không tránh khỏi kết cục bi kịch của những khai quốc công thần triều nhà Nguyễn như: Nguyễn Văn Thành, Lê Văn Duyệt, Đặng Trần Thường… Âu đó cũng là quy luật của các thời đại phong kiến, một khi không còn thú săn thì cung, nỏ trở thành vô dụng.

Theo Tapchivanhoc.com

Check Also

top 10 anh hot girl hoc sinh cap 2 viet 14 310x165 - Tổ quốc trên hết

Tổ quốc trên hết

Theo sách “Danh nhân đất Quảng”, năm 1916, bà Hoàng Thị Tòng từ Hàng Châu …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *