Hướng dẫn soạn văn Cáo bệnh bảo mọi người của Mãn Giác Thiền Sư

Hướng dẫn soạn văn Cáo bệnh bảo mọi người của Mãn Giác Thiền Sư

Hướng dẫn

Cáo bệnh bảo mọi người là bài thơ thiền nổi tiếng của Mãn Giác thiền sư. Để có thêm những định hướng đúng đắn trong việc tìm hiểu và phân tích bài thơ, các bạn hãy cùng tham khảo bài soạn văn Cáo bệnh bảo mọi người mà chúng tôi giới thiệu dưới đây nhé!

I. Hướng dẫn tìm hiểu

1. Hai câu thơ đầu nói lên quy luật nào của tự nhiên? (quy luật vận động, biến đổi? Quy luật tuần hoàn? Quy luật sinh trường?) Nếu đảo câu thơ 2 lên vị trí câu thơ đầu thì ý thơ khác nhau như thế nào? Đảo như thế, trong những quy luật trên, quy luật nào giữ nguyên, quy luật nào bị ảnh hưởng, vì sao?

  • Hai câu thơ đầu diễn tả quy luật biến đổi của thiên nhiên. Vạn vật trong vũ trụ không bao giờ đứng yên mà luôn có sự thay đổi. Cây cối biến đổi theo thời tiết. Thông thường mùa xuân đến hoa nở “Xuân tới trăm hoa tươi”. Bài thơ nói về hoa rụng trước, hoa nở sau. Phải chăng ở đây tác giả muốn nói đến sự luân hồi của thiên nhiên. Hoa tàn rồi hoa lại nở. Hình ảnh xuân và hoa thể hiện cái đẹp, sự ấm áp, tràn đầy sức sống.
  • Nếu đảo ngược vị trí câu thơ thứ hai lên câu thơ đầu mặc dù vẫn nói lên được quy luật tuần hoàn biến đổi nhưng cái nhìn sẽ tiêu cực hơn: xuân tới để xuân qua, hoa tươi để hoa rụng, chứ không mang nghĩa tích cực nữa.
Xem thêm:  Những stt yêu đơn phương bạn cùng lớp hay nhất mọi thời đại

2. Câu thơ 3 và 4 nói lên quy luật gì trong cuộc sống của con người? Anh (chị) cảm nhận như thế nào về tâm trạng của tác giả qua hai câu thơ này? (Thản nhiên? Nuối tiếc? Xót xa?) Nguyên nhân dẫn đến tâm trạng ấy?

  • Câu 3 và câu 4 diễn tả quy luật biến đổi của đời người. Cũng như bông hoa kia, con người luôn vận động, không thể thoát khỏi vòng xoay: sinh-lão-bệnh-tử. Thời gian qua đi, con người cũng dần già hơn. Mái đầu bạc tượng trưng cho tuổi già. Đó là biểu hiện cụ thể nhất sự biến đổi của con người trước thời gian.
  • Tâm trạng của tác giả như tiếc nuối, xót xa bởi thời gian của vũ trụ thì vô thủy vô chung còn đời người thì lại quá ngắn ngủi.

3. Hai câu cuối có phải là thơ tả thiên nhiên không? Câu thơ đầu khẳng định “Xuân qua, trăm hoa rụng” vậy mà hai câu cuối lại nói xuân tàn vẫn nở cành mai. Như thế có mâu thuẫn không. Vì sao? Cảm nhận của anh (chị) về hình tượng cành mai trong câu thơ cuối?

Hai câu thơ cuối không đơn thuần tả thiên nhiên mà nó còn thể hiện quan niệm triết lí trong Phật giáo. Khi con người đã giác ngộ đạo, tức là hiểu được chân lí và quy luật thì sẽ có sức mạnh lớn lao, vượt lên trên cả lẽ sinh diệt thông thường. Thiền sư đắc đạo trở về với bản thể vĩnh hằng, không sinh, không diệt như cành mai kia cứ tươi bất kể xuân tàn. Theo cách giả thích này, hai câu thơ cuối không có gì mâu thuẫn với nhau.

Hình tượng cành mai có thể đem đến cho con người nhiều cảm nhận. Trong quan niệm xưa, hình ảnh tùng-cúc-trúc-mai đã trở thành những hình ảnh tiêu biểu khi nói về những người có tâm hồn và nhân cách cao cả của những bậc thiền sư. Cành mai kia không giống như những loài hoa nở vào mùa xuân rồi tàn ngay sau đó. Giữa đem đông lạnh giá, khắc nghiệt hoa mai vẫn một mình nở rộ, tỏa hương. Hình tượng hoa mai vì thế tượng trưng cho sự sống bất diệt của con người.

4. Qua bài kệ, anh (chị) hãy làm sáng tỏ lòng yêu đời và cái nhìn lạc quan của tác giả.

(Cần xâu chuỗi phần trả lời ở những câu hỏi trên, chú ý:

  • Cách mở đầu và kết thúc bài thơ.
  • Những từ ngữ làm nên tính chất khẳng định ở hai câu thơ kết.
  • Tâm trạng tác giả trong hai câu 3, 4 và trong hai câu thơ kết có gì khác nhau?)

Gợi ý:

Bài thơ thể hiện lòng yêu đời và cái nhìn lạc quan của tác giả về cuộc sống. Mở đầu bài thơ, tác giả nói đến quy luật phát triển tự nhiên của vạn vật với cái nhìn hết sức tích cực: xuân đi rồi xuân đến, hoa tàn rồi hoa nở. Hai câu thơ tiếp theo thể hiện triết lí của Phật giáo về bánh xe luân hồi của đời người nhưng không mất đi sự lạc quan. Đến hai câu thơ kết, nhắc lại ý của hai câu thơ đầu nhưng dưới sự phủ định. Xuân qua không có nghĩa là hoa sẽ rụng hết. Hình ảnh cành mai trong đêm tuyết thể hiện sức sống mãnh liệt. Đó là cái nhìn đầy lạc quan về cuộc sống của tác giả.

Xem thêm:  “Sự làm việc tránh cho ta ha cái hại lớn: tật xấu, nỗi buồn và cảnh nghèo túng”. Em hãy giải thích nhận định trên

Theo Tapchivanhoc.com

Check Also

Hinh anh hot5 310x165 - Soạn bài Ôn tập phần làm văn lớp 10 hay đầy đủ nhất

Soạn bài Ôn tập phần làm văn lớp 10 hay đầy đủ nhất

Ôn tập phần làm văn lớp 10 là bài tổng hợp các kiến thức văn …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *